Zes colleges over een onverwachte verbinding
Cursuscode: 04H167
Universiteit voor Humanistiek
Het moderne humanisme, zoals dat vanaf de Renaissance opkomt, baseert zich op de autonomie van de mens: deze geeft zelf zin aan het menselijk bestaan. De religie – zoals onder meer de christelijke – legt het accent meer op de verhouding tussen het autonome 'zelf' en een transcendente 'ander': God. Zin is iets wat mensen allereerst ontvangen van deze ander. Maar in deze relatie speelt ook de zinloosheid en het verlies van zin een rol.
In deze zes colleges zal de spanning tussen de verwevenheid van humanisme, atheïsme én (christelijke) religie centraal staan.
Beide zingevingbenaderingen passeren de revue met behulp van een historisch en filosofisch overzicht, en met behulp van beeld en muziek. Ook bestuderen we relevante muziek-, beeld- en tekstfragmenten. We lezen onder meer een tekst van de vroegchristelijke theoloog Augustinus (5de eeuw). In hoeverre is Augustinus christen, in hoeverre humanist? We lezen een parabel uit de Bijbel waarin de Christusfiguur in een opmerkelijk licht komt te staan. We kijken naar vroegchristelijke mozaïeken waaruit plotseling God verdwenen is' en we luisteren naar Bachs Passiemuziek, waarin het radicale verlies van zin centraal staat. Tijdens sommige colleges bespreken we in kleinere groepen een concrete opdracht met elkaar.
Afbeelding: Michelangelo Buonarroti, 1475-1564. De Schepping van Adam
Deze cursus is een herhaling van de gelijknamige cursus uit najaar 2010, waarbij de docent op basis van voortschrijdend onderzoek telkens nieuwe elementen toevoegt. Dit is een inleidende cursus, met veel specifieke zijpaden.
Het maximum aantal deelnemers aan deze cursus is 25.
Docent: Dhr. Dr. L. ten Kate is universitair docent religiestudie, godsdienstfilosofie en christelijke theologie aan de Universiteit voor Humanistiek. Hij is te vinden via > Universiteit voor Humanistiek > staf
Literatuur: Bij aanvang van de cursus is een beknopte syllabus verkrijgbaar met daarin onder andere een tekst van de docent in kopie: L. ten Kate, Heilig heidendom. Over de complexe relatie tussen humanisme en christendom”, in J. Duyndam, M. Poorthuis, Th. W. de Wit (red.) (2005). Humanisme en religie. Controverses, bruggen, perspectieven. Delft: Eburon, pp. 143-160. Dit boek is boeiend als achtergrondmateriaal, en mag (maar hoeft niet) aangeschaft worden
LET OP !! GEWIJZIGDE CURSUSTIJD, onderstaande cursustijd is gewijzigd (in de gids staat 14-16u)
tijd: woensdag 15.15-17:00 uur
plaats: Achter de Dom,Zaal 002, 3512 JP,Utrecht. Alleen op 16/11 13.15-15.00uur, Janskerskhof 15a, zaal 004 en op 23/11 van 15.15-17u ook aan het Janskerkhof 15a, zaal 004
docent: dr. L. ten Kate